ABŞ-da ticari xam neft ehtiyatları gözləniləndən daha çox azaldı, distillə edilmiş yanacaq ehtiyatları da azaldı, benzin ehtiyatları isə gözlənilmədən artdı.

Amerika xam neft ehtiyatları ötən həftə kəskin azalıb, əsas səbəbi isə qasırğanın Meksika Körfəzində hasilatı kəskin şəkildə azaltması olub. Gözləntiləri aşan bu ehtiyat hesabatı bazarı qısamüddətli təchizat perspektivlərinə yenidən baxmağa vadar edib.

Amerika Enerji İnformasiya İdarəsinin (EIA) cümə axşamı dərc etdiyi məlumatlara əsasən, 9 oktyabr həftəsində ABŞ-ın kommersiya xam neft ehtiyatları 8.6 milyon barrel azalaraq 415.6 milyon barrelə enib. Bu, bazar gözləntilərini xeyli üstələyib. Reuters-in analitiklər arasında keçirdiyi sorğuda bazarın əsas gözləntisi ehtiyatların cəmi 288 min barrel azalması idi.

Çərşənbə günü Amerika birjalarındakı ticarət bitdikdən sonra America Petroleum Institute (API) tərəfindən açıqlanan məlumatlara görə, ötən həftə ABŞ API xam neft ehtiyatları 11.123 milyon barrel azalıb.

Xam neft ehtiyatlarının bu qədər sürətlə azalmasının əsas səbəbləri qasırğa nəticəsində hasilatın dayandırılması və idxalın azalmasıdır. Eyni zamanda, benzin ehtiyatları gözlənilmədən artıb, distillat ehtiyatları isə daha da azalaraq sıxlaşıb.

Məlumatlar yayımlandıqdan sonra xam neft və dizel fyuçerslərinin qiymətləri əsasən sabit qalıb, benzin fyuçerslərinin qiymətləri isə ehtiyatların gözlənilmədən artması səbəbilə daha da düşüb. Çərşənbə günü WTI xam neftinin qiyməti 2.81% artıb, bu artım hesabatdan əvvəl baş verib.

EIA-nın məlumatına görə, ötən həftə ABŞ-da gündəlik xam neft hasilatı 13.7 milyon barreldən 13.4 milyon barrelə (300 min barrel/gün azalma) enib. Qasırğa Isaias Meksika Körfəzi sahilində fəaliyyət göstərən platformaların boşaldılmasına səbəb olub. Ötən cümə gününə olan məlumata görə, dənizdə hasilatın 70%-dən çoxu dayandırılıb. Bildirilir ki, hasilatın əksər hissəsi bu çərşənbə günü bərpa olunub.

"Bu hesabat tamamilə qasırğanın təsviridir," deyə Mizuho Securities-in enerji fyuçerslərinin rəhbəri Bob Yawger bildirib, "Ötən həftə qasırğa Meksika Körfəzinə çatanda heç kim ora xam neft aparmağa cəsarət etmədi, hamı oradan yolunu dəyişdi."

İdxal məlumatları da bu qənaəti təsdiqləyir. Ötən həftə ABŞ-ın xam neft idxalı gündəlik 791 min barrel azalaraq 6 milyon barrel/gün olub, xalis idxal isə 596 min barrel/gün azalıb. Hazırda ABŞ-ın kommersiya xam neft ehtiyatları son beş ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə təxminən 3% aşağıdır.

Diqqətçəkən məqam odur ki, Oklahoma ştatının Cushing şəhərində yerləşən New York Mercantile Exchange fyuçers tədarük mərkəzinin ehtiyatları əks tendensiya göstərərək 1.9 milyon barrel artaraq 26.6 milyon barrelə çatıb, Strateji Neft Ehtiyatı isə 283 milyon barreldə stabil qalıb.

Xam neft təchizatına qasırğanın ciddi təsir göstərməsinə baxmayaraq, emal zavodlarının fəaliyyəti artıb.

EIA-nın məlumatına görə, ötən həftə emal zavodlarında xam neftin gündəlik emal həcmi 135 min barrel artaraq 16.6 milyon barreldə çatıb, zavodların gücündən istifadə səviyyəsi isə əvvəlki həftədəki 92.7%-dən 93.5%-ə yüksəlib. "The Wall Street Journal" sorğusuna əsasən, bazar iştirakçıları istifadənin təxminən 0.5 faiz azalacağını gözləyirdi.

Emal müəssisələrinin daha yüksək fəaliyyəti müəyyən qədər hazır məhsul hasilatını artırıb və benzin ehtiyatlarının artmasına səbəb olub.

Hazır məhsullarda, ötən həftə benzin ehtiyatları 3.5 milyon barrel artaraq 208.3 milyon barrelə çatıb, bu da bazarın 900 min barrel azalacağı gözləntisinə kəskin ziddir və hazırda benzin ehtiyatları son beş ilin ortalamasından 4% aşağıdır. Eyni zamanda, benzinə dolayı tələb gündəlik 362 min barrel azalıb və 8.4 milyon barrel/günə düşüb.

Distillat ehtiyatları (dizel və isitmə yanacağı daxil) 2.5 milyon barrel azalaraq 102.6 milyon barrelə çatıb, bu da bazarın gözlədiyi 1.6 milyon barrel enişi üstələyir və hazırda ehtiyatlar son beş ilin ortalamasından 12% aşağıdır. Təchizatın kəskin qıtlığı daha da diqqətəlayiqdir. Distillatın dolayı tələbi ötən həftə 673 min barrel artaraq 4.3 milyon barrel/gün olub.

Kpler əmtəə tədqiqatının direktoru Matt Smith bildirib: "Benzinə dolayı tələbatın zəifləməsi ehtiyatların yığılmasına səbəb olub, dizel üzrə güclü dolayı tələb isə ehtiyatların azalmasına səbəb olub."